Ασπροπόταμος: H άγνωστη πλευρά του

Φωλιασμένα σε μια κοιλάδα στην καρδιά της Πίνδου, εκεί που η Θεσσαλία συναντά την Ήπειρο, μια χούφτα χωριά άγνωστα στους πολλούς μας περιμένουν να μας διδάξουν τα μυστικά της καλής ζωής, σε έναν τόπο που κουμάντο κάνει μόνο η φύση.

Τα χωριά του Ασπροποτάμου


Σε ιππασία, πεζοπορίες και ποδηλατάδες ανάμεσα σε πέτρινα αρχοντικά, σε παμπάλαια γεφύρια, σε καταρράκτες, σε εκκλησίες και μονές που προκαλούν δέος, σε πλατείες με αιωνόβια πλατάνια, σε παραδοσιακούς νερόμυλους, στις ελατοσκέπαστες βουνοκορφές και στα ορμητικά νερά του Ασπροποτάμου που σε καλούν για rafting. Εκεί κρύβεται το μυστικό. Κι αν αναρωτιέσαι ποιος είναι ο Ασπροπόταμος, θα σου πούμε ότι είναι η άλλη ονομασία του Αχελώου. Σε αυτή την ανέγγιχτη περιοχή του νομού Τρικάλων, που έχει ενταχθεί στον Εθνικό Κατάλογο του Ευρωπαϊκού Δικτύου ΦΥΣΗ 2000 (NATURA 2000), βρίσκονται τα θαυμαστά βλαχοχώρια του Ασπροποτάμου αγκαλιασμένα από οκτώ πυκνά δάση και αμέτρητες πηγές.







Καλλιρρόη, Αγία Παρασκευή (Τζούρτζια), Ανθούσα, Κατάφυτo, Μηλιά, Κρανιά, Δολιανά, Κονάκια, Πολυθέα, Στεφάνι και Χαλίκι είναι τα χωριά του Ασπροποτάμου. Αν έρθεις στην καρδιά του χειμώνα δεν θα βρεις ντόπιους, παρά μόνο κάποιο άγριο ζώο ή κάποιο φύλακα που έχει μείνει πίσω να φυλά τα σπίτια με τα κλειστά παραθυρόφυλλα. Είναι γιατί οι Ασπροποταμίτες επιστρέφουν στις πόλεις και οι κτηνοτρόφοι κατηφορίζουν στον κάμπο μαζί τα κοπάδια και τις οικογένειές τους. Από τα τέλη της άνοιξης, όμως, τα χωριά του Ασπροποτάμου μεταμορφώνονται:  οι ντόπιοι επιστρέφουν, τα βουνά ντύνονται στο πράσινο και ο ορμητικός Αχελώος γίνεται πιο ήρεμος καθώς τα νερά του μειώνονται. Χαρές, γέλια, τσίπουρα στην πλατεία κι αμέτρητα πανηγύρια μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου. Όλοι ανταμώνουν στις πλατείες κάτω από τα αιωνόβια πλατάνια για να χορέψουν και να γευτούν την τοπική κουζίνα με τα ψητά κρεατικά, το κεμπάπ που έχει ένα ιδιαίτερο τρόπο ψησίματος και μοιάζει με το κοντοσούφλι, τις παραδοσιακές πίτες αλλά και τα τυριά από τους ντόπιους κτηνοτρόφους. Ακόμα και οι διοικητικές υπηρεσίες του Δήμου Καλαμπάκας, όπου ανήκουν τα χωριά, το καλοκαίρι στεγάζονται στην Καλλιρρόη ενώ το χειμώνα μεταφέρονται στα Τρίκαλα.







Η Καλλιρρόη βρίσκεται σε υψόμετρο 1040 μέτρων περιτριγυρισμένη από δάση, βουνοκορφές και τον Ασπροπόταμο. Μοιάζει αποκομμένη από τον πολιτισμό και αποτελεί ιδανικό καταφύγιο για όσου γυρνούν της πλάτη στα πιο mainstream χωριά των Τρικάλων, την Ελάτη και το Περτούλι. Εδώ οι λιγοστοί κάτοικοι του χειμώνα είναι υλοτόμοι και κτηνοτρόφοι, που το καλοκαίρι αυξάνονται με τους ντόπιους που επιστρέφουν αλλά τους επισκέπτες που προτιμούν το χωριό για το καλό του κλίμα. Θα σου πουν ότι ο ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που χρονολογούνταν πριν από το 1600, κάηκε το 1943 από τους Γερμανούς και στη θέση του κτίστηκε καινούργιος, διατηρώντας μόνο το παλαιό καμπαναριό. Το Δεκαπενταύγουστο γιορτάζει μεγαλοπρεπώς με γλέντι στην πλατεία του χωριού. Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που θεωρείται και η παλαιότερη του χωριού, γκρεμίστηκε το 1970 και στη θέση της κτίστηκε καινούργιος ναός στον οποίο τοποθετήθηκε τμήμα από το εικονοστάσι και φορητές εικόνες που σώθηκαν από την παλαιά εκκλησία. Το ιστορικό Χαλίκι είναι το πιο δυτικό χωριό του νομού Τρικάλων και απέχει μόλις 23 χλμ. από το Μέτσοβο. Το άγριο τοπίο του είναι ιδανικό για ορειβασία και ορεινή ποδηλασία ανάμεσα στα πέτρινα σπίτια, στις τοξωτές γέφυρες, στις εκκλησίες της Αγίας Παρασκευής και του Αγίου Γεωργίου, στους καταρράκτες των πηγών του Αχελώου και στη δρακολίμνη Βερλίγκα. Η αλπική αυτή λίμνη βρίσκεται στο όρος Λάκμος ή Περιστέρι και είναι ιδανική για ανοιξιάτικη απόδραση.


Η δρακολίμνη Βερλίγκα




Χωρισμένη στα δύο από τον Κρανιώτικο ποταμό, η Κρανιά με τους τρεις οικισμούς της, τα Δολιανά, τα Κονάκια και το Κουκουφλί, όπως τα περισσότερα χωριά της περιοχής, ερημώνει το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι ο πληθυσμός ξεπερνά τους 3.000 κατοίκους. Κατά το παρελθόν υπήρξε σπουδαίο κέντρο παραγωγής και εμπορίας μάλλινων υφασμάτων, τα οποία έμειναν ονομαστά ως “σκουτιά κρανιώτικα”. Η υφαντική παράδοση μένει ζωντανή ακόμη και σήμερα. Έξω από το χωριό δεσπόζει ο ιερός ναός Τιμίου Σταυρού Δολιανών, με την ιδιόμορφη αρχιτεκτονική και τους 13 τρούλους. Κτίσθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα σε ρυθμό βασιλικής με τρία κλίτη. Αρχικά λειτούργησε ως μοναστήρι αλλά εγκαταλείφθηκε το 1924.




Ιερός Ναός Τιμίου Σταυρού

Χωμένη στις δασωμένες πλαγιές του Κέδρου σε υψόμετρο 1.100 μ., η Ανθούσα ή Λεπενίτσα όπως λεγόταν παλιά, έχει να επιδείξει του εντυπωσιακό δίτοξο γεφύρι του Μίχου αλλά και το Μοναστήρι Παναγίας Γαλακτοτροφούσας. Χτισμένο το 1799 στη συμβολή των παραποτάμων του Αχελώου, Χαλικιώτικου και Λεπενιτσιώτικου, ονομάσθηκε Παναγία η Γαλακτοτροφούσα επειδή στην περιοχή του μοναστηριού συναντιόνταν οι κτηνοτρόφοι των Τζουμέρκων και του Λάκμου κάθε άνοιξη και φθινόπωρο είτε για να ανάψουν ένα κερί στην Παναγία, την προστάτιδά τους, είτε για να συνενώσουν τα κοπάδια τους στην δύσκολη πορεία στα βουνά. Λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικά από τα “Τρία Ποτάμια”, συναντάμε το χωριό Κατάφυτο, χαμένο μέσα στις δασωμένες πλαγιές του Κέδρου, σε 1.000 μ. υψόμετρο. Το χωριό διασχίζει ο χείμαρρος Ποττόκος, παραπόταμος του Αχελώου, ενώ σε κάθε βήμα συναντάμε πηγές - βρύσες με τρεχούμενα νερά. Επίσης, σε μικρή απόσταση από τα “Τρία Ποτάμια” βρίσκεται το βλαχοχώρι Αγία Παρασκευή, η Τζούρτζια όπως την αποκαλούν ακόμη και σήμερα οι ντόπιοι, σκαρφαλωμένο στις άδενδρες πλαγιές των Τζουμέρκων σε υψόμετρο 950 μ. και πάνω από την κεντρική κοίτη του Αχελώου. Αποκορύφωμα τον καλοκαιρινών εκδηλώσεων είναι το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής (25-28/7), όταν εκτός των καθιερωμένων εμφανίζονται χορευτικά συγκροτήματα με παραδοσιακές στολές και οι νέοι του χωριού περιφέρονται σε όλα τα σπίτια του χωριού με τη συνοδεία της δημοτικής ορχήστρας. Κοντά στο χωριό συναντάμε τον μεγαλύτερο καταρράκτη της περιοχής τον οποίο οι ντόπιοι ονομάζουν "Το μαντάνι του Δαίμονα". Το ύψος του ξεπερνά τα 15 μέτρα και βρίσκεται σε υψόμετρο 1000 μέτρων ενώ έχει δύσκολη προσέγγιση.





Το Στεφάνι είναι το ορεινότερο χωριό του Ν. Τρικάλων, σε υψόμετρο 1480 μ. και ερημώνεται το χειμώνα καθώς οι κάτοικοί του, κτηνοτρόφοι στην πλειοψηφία τους, μετακινούνται στην επαρχία Φαρσάλων. Το χωριό παίρνει ζωή το καλοκαίρι με το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής στις 26 Ιουλίου στην κεντρική πλατεία αλλά και το μεγάλο πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου με θεατρικές παραστάσεις, αθλητικούς αγώνες και πολλές άλλες εκδηλώσεις. Ξεχωριστή εμπειρία είναι οι πορείες που οργανώνονται από τους κατοίκους του χωριού σε χαραγμένα μονοπάτια προς τις κορυφές Τρε Γκάγκοτς και Στιάρπα. Το Γαρδίκι είναι ένα από τα σπουδαιότερα χωριά που παρά την απόκρημνη τοποθεσία του στη σκιά του όρους Κακαρδίτσα (2429 μ.) του υψηλότερου όρους της Νότιας Πίνδου, το καλοκαίρι σφύζει από ζωή. Ειδικά στο τριήμερο πανηγύρι για τη γιορτή του Δεκαπενταύγουστου το χωριό μοιάζει με πολυσύχναστη πόλη με ντόπιους και επισκέπτες να συγκεντρώνονται στην πλατεία. Στο χωριό ξεχωρίζουν οι πέτρινες βρύσες αλλά η γέφυρα Αλεξίου ενώ οι ντόπιοι θα σου πουν να ανέβεις στην Κακαρδίτσα για να απολαύσεις την εντυπωσιακή θέα που φτάνει στα Ιωάννινα και στον Όλυμπο. Η γειτονική Αθαμανία είναι χωρισμένη σε δυο μαχαλάδες από το ρέμα που τη διασχίζει και που στη συνέχεια χύνεται στο μουτσιαρίτικο ρέμα, έναν από τους παραποτάμους του Αχελώου. Οι Αθαμάνες καλωσορίζουν το καλοκαίρι στις 30 Ιουνίου με χορούς και εκδηλώσεις την ημέρα των 12 Αποστόλων και το αποχαιρετούν στις 29 Αυγούστου, στην Αποτομή της Τιμίας Κεφαλής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου με χορούς, φασολάδα και μπλιγούρι με ντόπιο κρέας. Το χωριό αποτελεί ιδανική αφετηρία για την ανάβαση στην επιβλητική Κακαρδίτσα.



photos © Δήμος Καλαμπάκας

Στην επόμενη σελίδα μάθετε για αξιοθέατα, διαμονή και φαγητό στα χωριά του Ασπροποτάμου.



Tags:ασπροπόταμος χωριά μυστικά 

Προηγούμενο

Λονδίνο: Πού χτυπάει η καρδιά του

Επόμενο

10 διαφορετικά ταξίδια για το χειμώνα