Ένα ταξίδι με τα Χριστουγεννιάτικα έθιμα απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας.

Στολισμός δέντρου, κάλαντα και πλήθος ευχών αντηχούν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας την περίοδο των Χριστουγέννων. Πνεύμα χαράς, καλοσύνης και αγάπης είναι διάχυτο σε κάθε σπίτι και στιγμές θαλπωρής και ζεστασιάς μας θυμίζουν γιατί αυτή είναι η αγαπημένη εποχή του χρόνου. Και όμως η χώρα μας δεν είναι μόνο αυτά. Δεκάδες έθιμα παντρεύουν τις παραδόσεις με τα αρχαιοελληνικά ήθη, έθιμα που σε πολλές περιπτώσεις αντικατοπτρίζουν τις αγωνίες των ανθρώπων και τους μόχθους της αγροτικής ζωής. Παρακάτω θα δείτε μερικά μόνο από τα πολλά έθιμα της χώρας μας. 

To στόλισμα του καραβιού 
Ένα έθιμο που τείνει να εξαφανιστεί, αφού έχει δώσει τη θέση του στο Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Το καράβι συμβολίζει την καινούργια πλεύση του ανθρώπου στη ζωή, μετά τη γέννηση του Χριστού. Τα παιδιά των ναυτικών που έμεναν πίσω κατασκεύαζαν μόνα τους τα παιχνίδια τους τα οποία συνήθως ήταν καραβάκια. Το καραβάκι συμβόλιζε την προσμονή των παιδιών για αντάμωση με τους συγγενείς τους, αλλά και την αγάπη τους  για τη θάλασσα. Λόγω όμως του ότι συνήθως το καράβι ήταν συνυφασμένο με άσχημες αναμνήσεις δεν κατάφερε να διατηρηθεί στα χρόνια. 



Η κουλούρα της Κεφαλονιάς 
Η λεγόμενη «Κουλούρα της γωνιάς» έχει τις ρίζες της στο 1829. Όλη η οικογένεια συγκεντρώνεται στο σπίτι του γηραιότερου μέλους της και στο πάτωμα τοποθετούν τρία δαυλιά χιαστί και πάνω τους την «κουλούρα». Όλοι κάνουν έναν κύκλο γύρω ακουμπώντας με το δεξί τους χέρι την κουλούρα. Ύστερα ο ιδιοκτήτης του σπιτιού ψάλλει το «Η γέννησίς σου, Χριστέ ο Θεός ημών…», ρίχνει λάδι στα δαυλιά και τους βάζει φωτιά. Μετά κόβει την κουλούρα, τη μοιράζει και δειπνούν όλοι μαζί. 

Το Χριστόψωμο της Κρήτης
Στην Κρήτη για το χριστουγεννιάτικο τραπέζι το χριστόψωμο είναι ευλογημένο ψωμί αφού θα στηρίξει τη ζωή του νοικοκύρη και της οικογένειας του. Οι νοικοκυρές χρησιμοποιούν καλό αλεύρι και ακριβά υλικά, όπως ροδόνερο, μέλι, σουσάμι, κανέλα και γαρίφαλα. Μαζεύονται οι γυναίκες του σπιτιού και μέχρι να γίνει το προζύμι, τραγουδούν, «ο Χριστός γεννιέται, το φως ανεβαίνει, το προζύμι για να γένει». Πλάθουν το ζυμάρι, παίρνουν τη μισή ζύμη και φτιάχνουν μια κουλούρα. Με την υπόλοιπη φτιάχνουν σταυρό με λουρίδες από τη ζύμη και στο κέντρο βάζουν ένα άσπαστο καρύδι που συμβολίζει τη γονιμότητα. Στην υπόλοιπη επιφάνεια σχεδιάζουν σχήματα με το πιρούνι για να βγάλουν το «κακό μάτι» και να «καρφώσουν» την κακογλωσσιά. 

….και της Μάνης
Κάθε οικογένεια φουρνίζει τα χριστόψωμα στον φούρνο του σπιτιού. H παρασκευή τους είναι ίδια με του ψωμιού, μόνο που στολίζονται με σταυρούς και ποικίλα στολίδια.

Το ψωμί της Σπάρτης 
Στη Σπάρτη δύο μέρες πριν τα Χριστούγεννα ζυμώνουν καρβέλια ψωμιού. Από όσα ζυμώσουν, το ένα το πλάθουν σε σχήμα σταυρού και είναι το ψωμί του Χριστού, ενώ τα υπόλοιπα τα φτιάχουν με αμύγδαλα και καρύδια. 

Χριστουγεννιάτικο στεφάνι 
Το Χριστουγεννιάτικο στεφάνι ξεκίνησε από τα χωριά αλλά πλέον κάθε σπίτι στολίζει την εξώπορτα του με ένα. Η αρχική του εκδοχή, ήταν πλεξούδες από σκόρδα, επάνω στις οποίες κάρφωναν γαριφαλάκια για να διώξουν την κακογλωσσιά μακριά από την ευτυχία του σπιτιού τους. Σύμφωνα με την παράδοση, το στεφάνι από έλατο πλέον, φέρνει τύχη στου ενοίκους του σπιτιού. 



Το τάισμα της βρύσης στη Θεσσαλία 
Οι κοπέλες στη Θεσσαλία, τα χαράματα των Χριστουγέννων πηγαίνουν στην πιο κοντινή βρύση “για να κλέψουν το άκραντο νερό”, δηλαδή το αμίλητο. Αλείφουν τις βρύσες του χωριού με βούτυρο και μέλι, με την ευχή όπως τρέχει το νερό να τρέχει και η προκοπή στο σπίτι τον καινούργιο χρόνο και γλυκιά να είναι και η ζωή τους. Για να έχουν καλή σοδειά, όταν φτάνουν εκεί, την “ταΐζουν”, με διάφορες λιχουδιές, όπως βούτυρο, ψωμί, τυρί, όσπρια ή κλαδί ελιάς. Όποια θα πήγαινε πρώτη στη βρύση, αυτή θα ήταν και η πιο τυχερή ολόκληρο το χρόνο. 

Το πάντρεμα της φωτιάς στην Έδεσσα
Στα χωριά της Έδεσσας την παραμονή των Χριστουγέννων παίρνουν ένα ξύλο με θηλυκό όνομα και ένα με αρσενικό όνομα. Βάζουν τα ξύλα στο τζάκι να καούν και ανάλογα με τον κρότο ή τη φλόγα τους μπορούν να προβλέψουν τα μελλούμενα είτε για τον καιρό είτε για τη σοδειά τους. Η λαϊκή μας παράδοση θέλει τα αγκαθωτά δέντρα να απομακρύνουν τα δαιμονικά όντα, όπως τους καλικάντζαρους.



Οι φουφούδες της Καβάλας
Δεκάδες παραδοσιακές φουφούδες παρατάσσονται κάθε παραμονή Χριστουγέννων στο εμπορικό κέντρο της πόλης της Καβάλας. Οι φουφούδες αποσύρονται 7 ημέρες για ξεκούραση και ξαναπαρατάσσονται παραμονή Πρωτοχρονιάς, ακόμα περισσότερες. Οι καταστηματάρχες κερνούν τους περαστικούς και τους πελάτες τους, ενώ ο χορός και το κέφι κρατούν αμείωτα.

Τα Χριστόξυλα της Μακεδονίας
Στα χωριά της Μακεδονίας, ο νοικοκύρης του σπιτιού, τις παραμονές των εορτών ψάχνει στα χωράφια το Χριστόξυλο, δηλαδή το πιο γερό και όμορφο ξύλο από ελιά ή πεύκο, με σκοπό να καίει στο τζάκι από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα. Ο λαός πιστεύει ότι καθώς καίγεται το Χριστόξυλο, ζεσταίνεται ο Χριστός στην κρύα σπηλιά της Βηθλεέμ. Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων, όλη η οικογένεια θα μαζευτεί για να αναφτεί η καινούρια φωτιά στο καθαρό τζάκι, με την ευχή να αντέξει και τις 12 ημέρες. 

Οι Μωμόγεροι της Δράμας 
Οι Μωμόγεροι είναι ένα είδος παραδοσιακού λαϊκού θεάτρου που αναβιώνει σε όλα τα χωριά όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Οι πρωταγωνιστές κάνουν μιμητικές κινήσεις, ενώ τα πρόσωπά τους είναι μακιγιαρισμένα όπως το δέρμα των γερόντων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται καθ΄όλη την διάρκεια των γιορτών.



Χριστόκλουρα στη Θράκη 

Πρόκειται για στρογγυλή κουλούρα με διάφορα σχέδια που αναπαριστούν συνήθειες του χωριού, όπως η στάνη και η στρούγκα. Οι Σαρακτσάνες της βάζουν μέλι και την τρώνε με όλη την οικογένεια περιμένοντας τη γέννηση του Χριστού. 

Το αναμμένο πουρνάρι της Άρτας
Αυτό το έθιμο έχει πολύ παλιές ρίζες. Λέγεται, ότι τη νύχτα που γεννήθηκε ο Χριστός, οι Βοσκοί έκαψαν ένα πουρνάρι που βρήκαν στο δρόμο για να βλέπουν στο σκοτάδι. Από τότε, όποιος πάει επίσκεψη την ημέρα των Χριστουγέννων κρατά ένα αναμμένο πουρνάρι σε όλη τη διαδρομή και τα σκοτεινά σοκάκια γεμίζουν λάμψεις και χαρούμενα τσιτσιρίσματα. Το ίδιο συμβαίνει και στα Γιάννενα, μόνο που εκεί κρατούν δαφνόφυλλα που τα πετούν στο τζάκι φωνάζοντας: «Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!»



Tags:Χριστούγεννα έθιμα Ελλάδα 

Προηγούμενο

Το μεγαλύτερο urban αγρόκτημα άνοιξε σε rooftop του Παρισιού.

Επόμενο

Οι 10 πιο μικροσκοπικές χώρες του κόσμου